Świat jako wola i przedstawienie

Schopenhauer Artur
[strony podług: Wyd. PWN, Warszawa, 2011 - Tom I.]
[strony podług: Wyd. PWN, Warszawa, 2009 - Tom II.]

„Świat jest moim przedstawieniem”

[Tom I, s. 30]

„Świat jest moją wolą”

[Tom I, s. 32]

„Życie i sny są stronicami jednej i tej samej księgi”

[Tom I, s. 52]

„Dopóki jedynie oglądamy, wszystko jest jasne, ustalone i pewne. Nie ma wtedy ani pytań, ani wątpliwości, ani błądzenia; nie chce się iść dalej, nie można dalej, oglądanie nas zaspokaja, teraźniejszość zadowala”

[Tom I, s. 79]

„człowiek obok swego życia in concreto prowadzi zawsze drugie in abstracto. W pierwszym wydany jest na pastwę wszystkich burz rzeczywistego świata i […] musi dążyć, cierpieć, umierać jak zwierzę. Natomiast jego życie in abstracto […] jest cichym odbiciem pierwszego, a świat, w jakim żyje, jest właśnie owym pomniejszonym zarysem. Tutaj […] to, co miało go w pełni w swej władzy i gwałtownie nim targało, wydaje mu się zimne, bezbarwne i […] obce; tutaj jest tylko widzem i obserwatorem […] przypomina aktora, który odegrał jakąś scenę i zanim znowu będzie musiał wystąpić, zajmuje miejsce między widzami, skąd przygląda się spokojnie wszystkiemu, co się rozgrywa […] a potem znowu idzie i działa, i cierpi, tak jak musi”

[Tom I, s. 154]

„gdyby […] bodaj najmniejsza istota uległa zupełnemu zniszczeniu, to wraz z nią zginąłby niechybnie cały świat”

[Tom I, s. 215]

„Każdy jest […] sam całym światem”

[Tom I, s. 264]

„Wielkość świata […] spoczywa […] w nas; naszą zależność od niego znosi jego zależność od nas”

[Tom I, s. 323]

„ze śmiercią kończy się jednostka, lecz wola, która się w niej przejawiła, żyje nadal, przejawiając się w innych jednostkach”

[Tom I, s. 403]

„balsamowanie zwłok jest równie głupie jak staranne przechowywanie własnych odchodów”

[Tom I, s. 425]

„Śmierć jest snem, w którym zapomnieniu ulega indywidualność; wszystko inne budzi się znowu lub raczej nie uległo uśpieniu”

[Tom I, s. 426]

„Żaden człowiek nie żył w przeszłości i żaden nie będzie żył w przyszłości, natomiast formą wszelkiego życia jest tylko  t e r a ź n i e j s z o ś ć”

[Tom I, s. 426]

„nie ma większej pomyłki niż […] chęć bycia czym innym niż się jest […] Naśladowanie cudzych właściwości i osobliwości jest znacznie większą ohydą niż noszenie cudzych ubrań […] orzeka o naszej własnej bezwartościowości”

[Tom I, s. 466]

„Większość ludzi przypomina nakręcone zegarki, które chodzą nie wiedząc po co; za każdym zaś razem, kiedy człowiek zostaje spłodzony i kiedy się rodzi, nakręcony zostaje na nowo zegar życia ludzkiego, aby jak katarynka powtórzyć odegraną już niezliczoną ilość razy melodię, fraza po frazie i takt po takcie, z nieistotnymi wariacjami. Każda jednostka, każda twarz człowieka i jego życiorys są tylko jeszcze jednym krótkim snem nieskończonego ducha natury, nieustępliwej woli życia, jeszcze jednym tylko ulotnym tworem, który kreśli ona dla zabawy na swej bezkresnej karcie, w przestrzeni i w czasie, i któremu pozwala istnieć przez maleńkie w porównaniu z nimi okamgnienie, a potem gasi, aby opróżnić znów miejsce”

[Tom I, s. 489]

„Demony, bogów i świętych tworzy sobie człowiek na własny obraz”

[Tom I, s. 490]

„ciało jest niczym innym niż samą wolą, która stała się przedmiotem”

[Tom I, s. 549]

„Ś m i e r ć […] podobna jest do zachodu słońca, które pozornie tylko pochłania noc, a naprawdę, samo będąc źródłem wszelkiego światła, płonie bez ustanku, przynosi nowe dni nowym światom, zawsze wschodząc i zawsze zachodząc”

[Tom I, s. 554]

„u m y s ł  i  m a t e r i a  s ą  k o r e l a t a m i […] jedno jest tylko odbiciem drugiego, ba, są właściwie jednym i tym samym”

[Tom II, s. 23]

„dla ogromnej większości ludzi, którzy nie są zdolni do myślenia, lecz tylko do wiary […] istnieją tylko systemy […] znane […] pod nazwą religii”

[Tom II, s. 230]

„Wola […] jest wewnętrzną, prawdziwą i niezniszczalną istotą człowieka”

[Tom II, s. 282]

„My sami jesteśmy wolą życia; dlatego musimy żyć, dobrze lub źle”

[Tom II, s. 340]

„w całych dziejach świata nigdy żaden pyłek nie zboczył w locie ze swej drogi ani żaden człowiek nie mógł postąpić inaczej niż postąpił; i nie ma prawdy bardziej pewnej od tej, że cokolwiek się zdarza, błahe lub ważne, zdarza się bezwzględnie  k o n i e c z n i e”

[Tom II, s. 452]

„każda istota na tym świecie jest z jednej strony zjawiskiem […] z drugiej zaś jest sama w sobie  w o l ą […] w o l n ą  wolą”

[Tom II, s. 454]

„Czyste, bezwolne poznanie pojawia się […] wtedy, kiedy świadomość innych rzeczy wzmaga się tak bardzo, że znika świadomość własnego Ja”

[Tom II, s. 523]

„każdy jest czystym podmiotem poznania i jedynie w jego świadomości istnieje przedmiotowy świat; jako taki, kiedy ogląda  w s z y s t k i e  r z e c z y, jest nimi […] Dobrze jest każdemu w takim stanie, kiedy jest wszelką rzeczą; biada mu tam, gdzie jest wyłącznie jedną”

[Tom II, s. 528]

„kiedy […] umysł swobodnie słucha własnych praw i jako podmiot czysty odbija obiektywny świat […] wtedy barwy i kształty rzeczy występują w prawdziwym i pełnym znaczeniu”

[Tom II, s. 531]

„Wszystko jest piękne tylko dopóty, dopóki nas nie obchodzi”

[Tom II, s. 532]

„Życie  n i g d y  nie jest piękne, piękne są tylko obrazy życia”

[Tom II, s. 532]

„ludzie […] Dostrzegają rzeczy na świecie, lecz nie dostrzegają świata; swe własne akty i doznania, lecz nie siebie samych”

[Tom II, s. 543]

„Kto do pewnego stopnia nie pozostanie przez całe życie dzieckiem, lecz stanie się poważnym, trzeźwym, na wskroś statecznym i rozsądym człowiekiem, ten będzie może pożytecznym i dzielnym obywatelem tego świata, ale nigdy geniuszem”

[Tom II, s. 562]

„życie jest ciężkim snem, z którego musimy się przebudzić”

[Tom II, s. 614]

„Pomimo czasu, śmierci i rozkładu nikogo z nas jeszcze nie brak”

[Tom II, s. 676]

„Tak jak wchodzimy w życie zwabieni całkowicie iluzorycznym popędem do rozkoszy, tak też trzyma nas w nim z pewnością równie iluzoryczny lęk przed śmiercią”

[Tom II, s. 702]

„W gruncie rzeczy jesteśmy czymś, czego być nie powinno; dlatego przestajemy być”

[Tom II, s. 717]

„Wprawdzie wszyscy chcieliby być zbawieni od stanu, w którym istnieją cierpienie i śmierć; chcieliby […] uzyskać szczęśliwość wieczną, iść do nieba, byle nie na własnych nogach”

[Tom II, s. 857]

„przyroda jest tylko odbiciem, cieniem naszej woli”

[Tom II, s. 858]